LENINGRAD, USSR 1946
DE EERSTE WINTER NA WO II
GEBASEERD OP EEN WAARGEBEURD VERHAAL
DOORVOERKAMP 3459 VOOR VROUWEN
Kijk omhoog.
Opstaan.
Hier kapitein Olga Alexandrova, doorvoerkamp 3459.
Ik wil kolonel Pavlov spreken.
Kolonel Pavlov, wat fijn u te spreken.
Ik heb medicijnen voor je.
Heb je nog last van hoofdpijn?
Olga probeert meer werk voor ons te krijgen, dus rust maar wat uit.
Ze moet bezig blijven, want anders herinnert ze zich te veel.
Net als iedereen.
Mannen?
Duitsers?
Duitse mannen.
Kameraad Pavlov probeert weer eens grappig te zijn.
De poort was open. -Het kamp is leeg.
Nu niet meer, luitenant.
51 krijgsgevangenen.
Het waren er eerst 53.
Teken hier.
U kunt altijd een klacht indienen.
Het is ijskoud.
We hebben die jassen nodig.
Nog niet.
Het zijn maar vrouwen. Ze weten zich geen raad met ons.
We zien wel wat er gebeurt.
Wacht.
Niet schieten.
Jullie hebben m'n hele familie omgebracht.
Stilte.
De oorlog is voorbij.
Dit is voor m'n zus, voor Sasha.
Stop haar.
Opstaan.
Lopen.
Dat scheelde weinig.
Door jou hadden we er allemaal aan kunnen gaan.
Hij was een goeie vent.
Wat een teringwijven.
Wat had je dan verwacht?
Na wat wij ze hebben aangedaan.
Volgens Olga zijn er 48 gestorven in een mijn in Sverdlovsk.
We moeten meer voedsel vragen.
Je vindt toch niet echt dat we voor ze moeten zorgen?
Ze kwamen er om van de honger. Dat moet hier ook gebeuren.
Weet je nog wat wij aten in Leningrad?
Geef ze hetzelfde.
Varkens zijn dit wel gewend.
Schmidt?
Schoenfelder? -Schönfelder.
Niet zo brutaal.
Vogel.
Weber?
Dat is Weber.
Korporaal Weber.
Korporaal Martin Heinrich Weber.
Olga, hou haar tegen. -Vera, genoeg zo.
Wirt?
Nehring?
Müller?
Diarree?
Hebben we allemaal gehad. Door het voedsel in de mijn.
Zere gewrichten, bloedend tandvlees...
Ben je soms dokter?
Hoe heet je?
Bort.
Max Bort.
Wat scheelt hem?
Hij heeft granaatscherven in z'n hoofd.
Ze hebben hem opgelapt.
Het lijkt onschuldig.
Dat zijn we allemaal.
Bedankt.
Weg hier of ik maak er melding van.
Een goede dokter.
Bedankt hiervoor.
Kolonel Pavlov, wat een genoegen. -Insgelijks, kapitein.
Maar ik heb wel wat jammerlijke geruchten gehoord.
Wat dan, kolonel Pavlov?
Volgens een informant zouden uw gevangenen het naar hun zin hebben.
Klopt dat, kapitein Olga Alexandrova? -Absoluut niet, kolonel Pavlov.
Dat is precies wat ik wilde horen.
Ik wil nu het medisch verslag van de gevangenen inzien.
Ik wil de dokter alleen spreken.
Bedankt, kameraad. -We hebben die voorraden nodig.
En meer medicijnen, anders komen we de winter niet door.
Jullie kunnen meer dan jullie denken.
Hoe is het met Andrei?
Ik zag hem bij de poort.
Hij lijkt er beter aan toe te zijn.
Hij kan maar beter naar een sanatorium worden gestuurd.
Hier kan ik beter voor hem zorgen. -Daar twijfel ik niet aan.
Ik wil je iets zeggen.
De geheime dienst zegt...
dat er onder de gevangenen oorlogsmisdadigers met 'n hoge rang zijn.
De Partij wil resultaten.
We houden de Duitsers hier tot we ze hebben.
lemand die de gevangenen persoonlijk leert kennen...
en er intiem mee wordt...
heeft de meeste kans achter de waarheid te komen.
lemand die ze vertrouwen en die integer is.
Een dokter bijvoorbeeld.
Wat wilt u dat ik doe, kameraad?
Wat denk je dat ik van je vraag?
Opschieten.
Doorlopen.
Kameraad Pavlov, onze eerste prioriteit is...
Kom hier, kind.
Kom.
Hoe heet je?
Zin... Burger Tyomina.
Je stond vrolijk te lachen. Waarom?
Doe je jas uit.
M'n jas? -Doe 'm uit.
Draai je om.
Doe je blouse uit.
En je beha.
Je beha, doe hem af.
Doe het.
Laat maar zien aan je fascistische vriendje.
Wat een goede dokter.
Ik weet precies wat er speelt in dit kamp.
Kolonel Pavlov...
Ik ben hoger in rang dan jij.
Dit is een bevel: Blijf bij haar vandaan.
Blijf bij ze allemaal vandaan.
Je loopt zo wat op.
Russische vrouwen zijn niet te vertrouwen.
Sommigen wel.
Sommigen waren heel lief.
Heb je een Russische vriendin gehad?
Müller, heb ik...
of heb ik geen Russische vriendinnen gehad?
Ja, knul. Ik heb inderdaad Russische vriendinnen gehad.
Dat was in strijd met de bevelen.
Ik voerde m'n bevelen uit. Maak je daar maar niet druk om.
Ik heb alleen geen kogels aan ze verspild.
Je hebt veel geluk gehad.
Hou je rustig, dan overleef je dit misschien.
Al die Duitse soldaten staarden naar haar.
Ze hadden nog nooit een echte vrouw gezien.
Hij weet iets.
Hij maakt ons graag bang.
Ik vraag me af wie die informant is.
Waar hadden jullie het over?
Hij wilde alleen het medisch verslag van de gevangenen zien.
Je verdenkt mij toch niet?
Ik verdenk iedereen.
Je redt iemand, maar dan kan hij een oorlogsmisdadiger blijken te zijn.
Je geeft een tip over iemand, maar die kan onschuldig zijn.
Pavlov hangt 'm sowieso op, en zelf mag je blijven.
Het is allemaal zo logisch.
Naar buiten.
Op een rij, snel.
Zijn dit ze allemaal? -ledereen present, geteld.
Toen we jullie gevangen namen, wilden we alle gegevens van je weten.
Sommigen van jullie logen, anderen bedachten een naam.
Dat is begrijpelijk, gezien de aard van jullie misdaden.
Maar wie van jullie heeft meegedaan aan de vreselijke daden van de SS...
heeft niets aan een valse naam. Je wordt toch wel gevonden.
En dan zul je niet als een krijgsgevangene worden behandeld...
maar als een oorlogsmisdadiger.
In 1941 zijn er in het bezette gebied rond Leningrad...
door de 8e divisie van de SS, onder leiding van kolonel Heinrich Lombard...
en met hulp van kapitein Erik Neivach...
bepaalde oorlogsmisdrijven gepleegd.
Deze twee beraamden een plan om Sovjetburgers te vermoorden:
Mannen, vrouwen en kinderen.
Naam?
Nehring. Arthur Nehring. -Naam?
Naam?
Müller. Ernst Müller.
Waarom ben je zo gespannen?
Hij is bang.
We zijn verslagen. Aan uw genade overgeleverd.
We zijn allemaal bang.
Nehring, Müller... Kom naar voren.
Kapitein Neivach.
Ik was het niet. Hij was het.
Het bevel kwam van de kolonel. Hem moet je hebben.
Ik was het niet. -Kolonel Lombard.
Ga er maar vanuit dat niemand van jullie zijn straf zal ontlopen.
Wie is de gevangene met het litteken boven z'n oog?
Ik weet het niet. -Weet je z'n naam niet?
Zoek het uit, voor Andrei z'n bestwil.
Op 8 mei 1945...
gaf het fascistische Duitsland zich over aan het Sovjetleger.
Het Sovjetvolk gaat humaan met de Duitse gevangenen om.
We sparen hun leven, verlenen ze onderdak...
en delen ons voedsel met ze.
We geven ze de kans over hun misdaden na te denken.
Maar sommigen blijven, vanwege de aard van hun misdaden...
vijand van het Sovjetvolk.
Ze probeerden hun straf te ontlopen.
Maar daar slaagden ze niet in.
Deze mannen moeten nu voor hun daden boeten.
We slepen ons er wel doorheen, jij en ik.
Als we maar op elkaar blijven letten.
Wat bedoel je?
De dokter voelt genegenheid voor je.
Echt waar. Ik herken zoiets.
Adem in.
Dieper.
Draai je om.
Dat is een kogelwond.
Is er wat mis? -Alles in orde.
Goedemorgen, dokter.
Peter?
Dood?
Allemaal, dood.
Ook dood?
Allemaal.
M'n handen wennen hier nooit aan. -Zal toch moeten.
We zijn hun slaven.
We zitten in hetzelfde schuitje.
We moeten voor elkaar zorgen. We hebben verder niemand.
Onmiddellijk naar de dokter.
Hij moet gereedschap meenemen.
Naar de dokter. -Even weg uit de kou.
Een meevaller voor je.
Ben je soms bang voor ratten? -Nee, u wel?
In Leningrad konden de ratten amper bewegen.
Net als wij.
We pakten ze bij hun staart en roosterden ze op de kachel.
We aten ze met huid en haar op.
De voorraden zijn in orde.
Deze is niet erg mager.
Hij is overvoed.
Verminder hun rantsoen met een derde.
De gevangenen mogen niet dik worden terwijl Sovjetburgers honger lijden.
Het Sovjetvolk heeft veel genade met jullie gehad.
Veel meer dan jullie verdienen.
Sommigen van jullie zouden hun misdaden willen goedmaken.
Anderen hopen hun straf te ontlopen.
Ga er maar vanuit...
Wat doen we met de gevangenen?
Laat ze hier maar nadenken over hun misdaden.
Kameraad dokter...
U moet uw sukkelende echtgenoot beter in de gaten houden.
Je bent niet zo erg gewond als de mensen denken.
Je hebt een heel mooie vrouw.
Stoort het je niet dat ze altijd bij mannen is?
Wat wilde die hufter? -We staan aan dezelfde kant.
Toen wij van de honger omkwamen, zaten zij comfortabel in hun bunker.
Ze sturen je zo naar Siberië. -Daar hebben ze ook dokters nodig.
Met de hartelijke groeten, van de hufter.
Kom op.
ledereen heeft af en toe behoefte aan wodka.
Pavlov vroeg naar Klaus Prompst en Max Bort.
We moeten ze in de gaten houden.
Net als Andrei.
Waarom Andrei? -Hij is volgens Pavlov niet geschikt.
Olga zou hem moeten vervangen.
Als hij gaat, ga ik ook. -Rustig maar.
Hij is beter af in een sanatorium. -In Siberië zeker?
We moeten allemaal uitkijken.
Die inspectie van vandaag was niet voor niets.
Er is een informant.
Ze zullen verhongeren. -We zijn ze niets verschuldigd.
We zijn ook niet hun beul.
Die nazi's kunnen me gestolen worden.
We hebben verplichtingen jegens ze.
We hebben werk voor ze nodig, en goed voedsel.
En de spoorwegremise?
Die gekke jood? Wat is daarmee? -Hij kan wel wat mensen gebruiken.
Gebruik ze maar zolang je wilt. -Tot ze worden overgeplaatst.
Dit zal het wel wat versnellen.
Heb je genoeg voedsel voor ze? -Twee maaltijden per dag.
Duitsers te eten geven, wat bizar.
Het gaat prima zo.
Ze werken hard, ze zijn efficiënt.
Ze zijn heel Duits.
Yakov, de oorlog is voorbij. -Voor hen, misschien.
Ik mis heel veel dingen.
Sorry, kameraad. -Het geeft niet.
lemand als Zina zou leuke dingen moeten doen.
Dansen.
Zich opmaken.
Muziek, dat mis ik enorm.
Konden we ze maar dwingen alles te herstellen.
Elke brug, elk gebouw. -Elke danszaal.
Weet je het jaarlijkse bal nog?
Ik heb alle muziek nog.
De versieringen, en de helft van de instrumenten.
Nu het orkest nog.
En wat als...
Wat als we 'muzikaal' toevoegen aan 'hardwerkend en efficiënt'?
Het land van Beethoven, er zitten vast muzikanten tussen.
Wat zou Pavlov ervan vinden?
In kampen in Moskou mag het ook.
We geven het Internationale Ideologische Heropvoeding als naam.
Je bent geniaal.
Ingerukt.
Kom op, we hebben niet de hele dag.
Natuurlijk.
Ik ben joods.
Hij is joods.
En wat dan nog?
Goed zo, Hans.
Het was tijdens de belegering bijna als brandhout gebruikt.
We hadden ons moeten aanmelden.
Wat ga jij spelen, knul?
Wat voor instrument speel je?
Kom maar met mij mee.
Goed gedaan.
Spelen maar.
Nee, niet zo.
En nu gaan.
Neem je instrument mee, repareer het en leer de nummers.
Het is schitterend.
We moeten praten. Het is belangrijk.
De dokter vraagt me van alles.
Over de oorlog. Over ons.
Wat heb je gezegd? -Niets.
Wat denk je?
Is ze te vertrouwen?
Waarom vraag je dat aan mij? -Omdat ze je ziet zitten.
En jij ziet haar zitten.
Als we haar een paar namen geven, kunnen we misschien wel naar huis.
Beckmeyer en Ritter misschien? Die zal niemand missen.
Die houden het sowieso niet lang meer vol.
Of Dressler.
Die knul is niemand van nut.
Schwarz, blijf uit m'n buurt.
Denk erover na.
Bort, meekomen. Doktersbevel.
Aan wiens kant sta je? -Aan mijn kant.
Ik weet wie je bent, en wie je was. Ik weet wat je van plan bent.
Binnen.
U wilde me spreken?
Russische ratten zijn taai. -Het was kennelijk te moeilijk voor je.
Ik pak m'n gereedschap.
Waartoe ben je bereid om weg te mogen?
Om bij je vrouw te kunnen zijn?
Ik verraad mijn mensen niet.
Ze hebben onschuldige burgers vermoord.
Hoeveel heb jij er vermoord?
Hoeveel kinderen?
Als een meisje met een handgranaat op je af komt rennen...
zou je haar dan doden?
Je hebt dus Russische meisjes vermoord?
Ik heb ze zien moorden en vermoord zien worden.
Pak je gereedschap.
Denk je echt dat ik een kindermoordenaar ben?
Ik weet niet wat ik moet denken.
En Klaus Prompst?
Is hij een oorlogsmisdadiger?
Vraag het hem zelf maar.
Zina, waar ben je?
Suiker.
En aardappelen.
Ze zullen ons arresteren.
Waar heb je het over?
Kom mee.
Ik heb de zending twee dagen geleden ontvangen, maar het is weg.
Kijk maar. Dit is alles.
En hier. Pavlov zal me laten doodschieten.
Weet jij hier iets van?
Jij was het.
Jij kleine... -Zina, wat is er?
Niets. Ik ben zwanger.
Vieze slet die je bent.
Ik zal het toch moeten melden. -Vergeet het maar.
Olga en Elena moeten het weten. -Wat moeten we weten?
Ik regel het wel.
En?
Ik ben je meerdere, vertel op. -Zodat je tegen Pavlov kunt klikken?
Wil je echt weten wie de verrader is?
Het is nummer acht. Misschien herken je het handschrift.
De dokter is een spionne. Ze werkt voor de nazi's, tegen de Sovjetstaat.
Ze vergiftigt mij met pillen. Andrei.
Hij weet niet wat hij doet. -Dat kan wel zo zijn.
Maar als ik dat tegen Pavlov zeg, stuurt hij hem weg.
lemand heeft geprobeerd valse verslagen naar Pavlov te sturen.
Ik kan in problemen komen.
Kijk.
Weet je dit nog?
We dansten zo graag.
Zie je wel?
Het moet ophouden.
Spelen ze goed? -Sommigen wel.
Kameraad Pavlov.
Het is een vroeg stadium, dus het is niet moeilijk.
Je kunt de baby niet krijgen.
Ik dood hem niet.
We hebben elkaar. We houden van elkaar.
Dat is het belangrijkst.
Vriendje.
Sta op.
Dit doen we met gevangenen die voedsel stelen.
Doe iets. Help me.
Kameraad Pavlov, kan ik u even spreken?
Volgens mij weet ik waar het voedsel is.
Waar dan? -Kom met mij mee.
Waar zijn de sleutels?
De sleutels?
Zitten de gestolen aardappelen soms in deze uniformen?
Arresteer haar, zij is de collaborateur.
Ik verdenk korporaal Tyurina al heel lang van afwijkend gedrag.
Ze verdween vaak mysterieus en deed heel vreemd bij terugkeer.
Ophouden. -Sergeant.
Ik was het niet. Ik ben een goede communiste.
Breng haar naar de truck.
Goed gedaan, kameraad. -Hieruit blijkt z'n onschuld.
Mogelijk, maar hij is vast aan andere zaken schuldig.
De man die we zoeken, heeft in Berlijn werktuigbouwkunde gestudeerd.
Wat wilt u dat ik doe?
Kameraad...
Je hebt eerder al landgenoten verklikt.
Dus nu maar eens wat Duitsers.
Misschien wil de baas van de NKVD wel bij het bal aanwezig zijn dit weekend.
Uw aanwezigheid zou heel nuttig zijn.
Yakov moet en zal de Duitsers uitnodigen.
Die kans moeten we niet laten glippen.
Zorg dat onze beste mensen erbij zijn.
ledereen naar buiten.
Opschieten.
Doe je kleren uit.
Ik zei: Doe je kleren uit.
Ze doden ons.
Waar is de dokter? En kapitein Alexandrova?
Alles.
Deze kant op.
Naar binnen.
Ze gaan ons vergassen.
Doe iets passends aan.
Jullie gaan naar het bal, en niet alleen de muzikanten.
Van wie zijn die kleren? -Hoezo? Maakt dat je wat uit?
Broek. -Opwindend, hë?
Deze is voor jou. Een bruine broek. lemand?
Zie ze niet als je vijand. Ze zijn hier om vermaakt te worden.
Dus speel goed.
Ze doden ons nog voor we beginnen.
Zoals jij speelt, zal dat een grote zegen zijn.
Het is zover. We gaan.
Als je maar doorgaat.
Ik heb je overal gezocht. Zijn de Duitsers er al?
Zal ik ze naar binnen brengen? -Nee, dat doe ik wel.
Rustig maar. Wat kan er nou misgaan? -Alles kan misgaan.
Naar binnen, snel.
Kom op, neem je positie in.
Snel, spelen.
Mag ik?
Ik denk te weten wie u zoekt.
Dit is de laatste dans. Dus iedereen, meedoen.
U danst geweldig, dokter. -Wat aardig van je.
Leren jullie dit op de universiteit, of is het een Arische eigenschap?
Ik heb niet gestudeerd.
Niet nu, Anton. Laten we het feestje niet bederven.
Doe weg.
Doe het weg.
Doe het hek open.
Kom maar.
Hij is jonger dan ik. -Bofkont.
Hij zegt...
Ik ben de eerste om wie hij wat geeft.
Geloof je hem?
Ik weet het niet.
Maar ik wil niet alleen zijn.
Doe wat je hart je ingeeft.
Wat doen we?
En Olga? -Die kan m'n rug op.
En Pavlov ook.
Doe het hek open.
Kom op, open het.
Voor zonsopgang moeten ze terug zijn.
Bofkonten.
Omdraaien.
Dit is je zelfmoordbriefje.
Je hebt me kwaad gemaakt.
Je raakte je vertrouwen kwijt.
Je heulde met de vijand.
Je zult geen eerverlies lijden.
Je familie zal trots zijn.
Duitsland ook.
Sluit je ogen weer.
Je bent al dood.
Wat is het koud.
Kende je hem?
Van de universiteit?
Hij was een student van mij.
Weet je wat hij in de oorlog heeft gedaan?
Toen de oorlog uitbrak, verloor ik hem uit het oog.
Natuurlijk.
Hij was berucht, zelfs voor een SS'er.
Kameraad, je bent een echte Sovjet.
Ik was even bang dat je het doel uit het oog was verloren.
Het doel?
Wat doet u? -Andrei wordt van zijn taak ontheven.
We hadden een afspraak. -Hadden we ook, maar nu niet meer.
Neem mij dan. -Dit is beter.
Pavlov heeft gebeld.
Stalin heeft een nieuwe afspraak met de geallieerden gemaakt.
Alle Duitsers gaan naar huis.
De trucks komen morgenochtend om zes uur aan.
We hebben maar een paar uur.
Opschieten.
Hoeveel ontbreken er? -Meer dan tien.
We vinden ze wel.
Als ze horen dat ze naar huis gaan, komen ze wel.
Kleed je aan. Je gaat naar huis.
Dat kan niet. -Toch is het zo.
Ga terug naar het kamp.
ledereen instappen.
Editing: Rosa Carolina